Więcej Leopardów 2 dla Wojsk Lądowych. Wreszcie!

Pojawiło się potwierdzanie krążącej już od jakiegoś czasu informacji o przejęciu kolejnej partii czołgów Leopard 2 dla polskich Wojsk Lądowych. Nie pojawiły się konkrety o wersji i historii wozów, jednak wcześniejsze doniesienia mówiły o przejęciu wozów zarówno wersji A4 jak i A5.



Jest to bardzo dobra informacja. Po pierwsze czołgi Leopard 2 (niezależnie od wersji) są nowocześniejsze od eksploatowanych w Wojsko Polskim wozów konstrukcji radzieckiej. Różnica pomiędzy wozami wynika nie tylko z zaawansowania zainstalowanych elementów (np. termowizorów), które na starszych wozach mogą zostać wymienione na doskonalsze, ale z przyjętych założeń konstrukcyjnych, których efektem jest większa przyjazność dla załogi, bezpieczeństwo czy podatność na naprawy i modernizacje. Ale dość o tym, na ten temat powiedziane zostało już chyba wszystko.

Leopardy trudno również traktować, jako konkurencje dla „Polskiego Czołgu”, którego program jeszcze się nie zaczął i którego opracowanie do stanu maszyny seryjnej musi zająć 10 do 15 lat (o ile oczywiście program zakończy się sukcesem). Słuszne się również wydaje założenie, iż nowe czołgi wpierw zastąpią PT-91 (i T-72 o ile będą jeszcze służyły) a dopiero później, za 15-20 lat od teraz Leopardy 2.

Narodowy Program Pancerny

W ostatnich tygodniach słyszeć można doniesienia o możliwym utworzeniu Narodowego Programu Pancernego, jego głównym promotorem jest Wiceminister Obrony Narodowej, generał dywizji w stanie spoczynku Waldemar Skrzypczak. Przyjrzyjmy się elementom programu.

Modernizacja czołgów Leopard 2

Z całą pewnością pozytywna informacja. Używane od 10 lat czołgi Leopard 2 A4 sprawdziły się i zyskały bardzo pozytywne opinie użytkowników. Obecnie dokumentacje i prawa do modernizacji czołgów posiadają zarówno Krauss-Maffei-Wegmann (współpracujący z zakładami Bumar-Łabędy) jak i z Rheinmetall Defence (współpracujący z Wojskowymi Zakładami Motoryzacyjnymi). Obie firmy mają do zaoferowania ciekawe pakiety zwiększające możliwości czołgu. Co może budzić obawy to, iż Bumar i KMW zostali z góry naznaczeni na wykonawcę, co niekoniecznie musi być najlepszym rozwiązaniem. Miałem okazję zapoznać się z działaniem SKO proponowanego dla Leoparda przez Rheinmetall, firma ta oferuje rozwiązanie doskonalsze niż KMW, zwłaszcza, jeśli modernizacja KMW miała by się opierać na już ponad 20 letnim PERI-R17 A2. Interfejs zastosowany w Leopard 2 Revolution wyprzedza rozwiązanie z Leoparda 2 A6, przy okazji oferuje unifikację z bezzałogową wieża Lance RC tego producenta. Czy nie było by lepiej wybrać elementy z ofert obu firm?

Dwa dramaty – część 3

Część pierwsza i druga artykuł zostały poświęcone teoretycznym wymaganiom wobec amunicji APFSDS w ogóle, oraz kwestii amunicji dla Twardych. W ostatniej części Autor zamierza opisać problem amunicji dla polskich Leopardów 2 A4, oraz perspektywy rozwiązania narastających tutaj problemów.

Najbardziej wartościowy komponent Polskich Wojsk Pancernych i Zmechanizowanych - 10. Brygada Kawalerii Pancernej ze Świętoszowa

Przejęcie z magazynów Bundeshwery 128 Leopardów 2 A4 a następnie przyjęcie ich do uzbrojenia (wraz z całym systemem wsparcia) 10 Brygady Kawalerii Pancernej było swoistym szokiem dla trzech różnych grup...

więcej...

Dwa dramaty – Część 2

Obiekt 188A1 po próbach ostrzału

W pierwszej części artykułu zostały udzielone szacunkowe odpowiedzi na dwa ważne pytania:

1. Jakie osiągi amunicji APFSDS powinny gwarantować penetracje osłony obecnych konstrukcji?


2. Jakie minimalne osiągi powinna mieć amunicja APFSDS, aby stanowić realne zagrożenie dla współczesnych czołgów?

Odpowiadając na powyższe można napisać, że na podstawie ostrożnych szacunków osłony najnowocześniejszych obecnie konstrukcji pancernych na zachodzie ich poziom osłony przekracza dla frontu wieży (+/- 30. od osi lufy) 700mm RHA, i że ów poziom został osiągnięty już w połowie lat 90tych. W przypadku czołgów z państw byłego ZSRR ich osłona bazowa wydaje się kształtować na nieco niższym poziomie 500-650mm RHA jednakże dzięki stosowaniu szeregu osłon reaktywnych, które wydatnie zmniejszają możliwości amunicji APFSDS, w przypadku trafienia penetratora na kość ERA odporność wieży jest na tym samym poziomie jak w czołach zachodnich. Poziom perforacji przekraczający powyższe wartości (umownie ponad 750mm RHA) zapewniają w zasadzie zaledwie cztery pociski APFSDS: M829A2, M829A3, DM53, DM63 z tym, że dla dystansu około 1500m i w przypadku amunicji niemieckiej z luf L-55.

Więcej…

Dwa dramaty - czyli o amunicji czołgowej słów kilka

Polska amunicjia 125 mm

Polski dramat pancerny trwa. MON na fali kolejnych redukcji oraz restrukturyzacji odłożyło problem czołgów aż do 2018 zadowalając się wozami na poziomie lat 1985 - 1990, czyli niemodernizowanymi Leopardami-2A4, oraz niezbyt głęboko zmodernizowanymi T-72M1, czyli PT-91. Obecnie przebiegający remont konserwacyjny (nie mylić z modernizacjom!) 20 T-72M1 oraz 40 PT-91 za 145mln PLN nic nie zmienia w tej kwestii.

W cieniu owego dramatu pancernego skrywa się drugi - nie mniejszy - jest to palący kryzys polegający na praktycznym braku nowoczesnej amunicji przeciwpancernej. Sprawa jest tym bardziej skandaliczna, że ciągnie się od roku 2000. Przez ponad dekadę nikt, nic z tym nie zrobił.

Więcej…

Rosomak z armatą 105mm

Polska Zbrojna opublikowała zdjęcia demonstratora KTO Rosomak z wieżą CT-CV (pokazywaną w zeszłym roku na MSPO samodzielnie). Będzie to jedna z wielu wersji Rosomaka jaką będzie można zobaczyć na tegorocznych targach w Kielcach.

Ostatnie ogniwo - niedoszła IV generacja czołgów podstawowych

Prototyp EGS, wóz testowy radzieckiej armaty 2A83 kalibru 152 mm na bazie T-72, TTB, CATTB

W ciągu ostatnich dwóch lat światło dzienne ujrzało kilka dotąd nieznanych prototypów konstrukcji. Wozy te miały wejść do uzbrojenia wojsk pancernych NATO oraz ZSRR w ostatniej dekadzie XX wieku, i stać się trzonem jednostek ciężkich w następnych latach. Ujawnione zostały zdekompletowany prototyp EGS (będący pokłosiem niemieckiego Neue Gepanzerte Plattformen), w sieci znalazły się dobrej, jakości zdjęcia rosyjskiego Obiekt 640. W USA przypadkowo na platformie kolejowej wypatrzono prototyp poważnie zmodernizowanego M1 Abrams, który okazał się być wozem z nową wieżą znanym, jako Thumper (ang. kolos). Na początku 2011 w Internecie wypłynęły zdjęcia Obiektu 195. Zdjęcia te oraz inne ujawnione dane jak informacje o pracach koncepcyjnych pozwalają na podjęcie próby opisu niedoszłej IV generacji czołgów podstawowych, konstrukcji których założenia konstrukcyjne tkwią w ostatnich latach Zimnej Wojny.

Informacji wciąż jest zbyt mało by pozwalała na szczegółowy opis, jednak ogólny układ konstrukcyjny oraz zastosowane rozwiązania pozwalają poczynić pewne spostrzeżenia oraz porównać zakładane w latach dziewięćdziesiątych kierunki rozwoju czołgów. Możliwe jest określenie pewnych podobieństw i różnic pomiędzy wozami, to zaś pozwala na naszkicowanie ogólnych założeń niedoszłej IV powojennej generacji czołgów podstawowych.

Więcej...

Modernizacja polskich czołgów Leopard 2

Rozwój techniki wojennej od zawsze opiera się na odwiecznym wyścigu miecza i tarczy. Nie inaczej jest z czołgami. Z jednej strony mamy do czynienia z coraz doskonalszymi i bardziej wyrafinowanymi sposobami zwalczania pojazdów pancernych, z drugiej, same czołgi stają się coraz bardziej mobilne, a dzięki nowoczesnym systemom obserwacyjnymi i zaawansowanej technologicznie amunicji mają coraz większą siłę ognia. Zbudowane z coraz doskonalszych materiałów pancerze, wspierane rozwiązaniami reaktywnymi i aktywnymi pozwalają zwiększyć przeżywalność. Rola czołgu na współczesnym polu walki zmienia się, jednak z całą pewnością nie zanika. Jak dowiodły doświadczenia wojen lat 1990. lotnictwo nie wystarczy by zająć dany teren potrzebne są do tego siły pancerno-zmechanizowane.

Różne uwarunkowania polityczno-geograficzne powodują różne podejście do rozwoju sił pancernych i w ogóle całych sił zbrojnych. Kraje bogatego Zachodu zazwyczaj zadowalają się posiadaniem stosunkowo nielicznych, ale za to ciągle modernizowanych wozów, koszty obniża unifikacja parku maszyn do jednego typu. Kraje zagrożone długotrwałym, pełnoskalowym konfliktem, jak Korea Południowa, Tajwan, czy Turcja i Grecja używają wozów starszych typów, takich jak Leopard 1, M60 czy nawet M48. Jednak i te kraje, choć dbają o zachowanie odpowiedniego potencjału ilościowego, jednocześnie kupują lub same rozwijają najnowocześniejsze typy wozów pancernych (Korea Południowa rozwija czołg K2 Black Panther, Turcja oparty na K2 - Altay, zaś Grecja najnowocześniejszy wariant niemieckiego Leoparda 2 – Leopard 2 HEL). Często stawiane jest pytanie, czy Polska powinna inwestować w utrzymanie stosunkowo dużej liczby starszych czołgów T-72, czy też inwestować w nowsze konstrukcje? Pytanie to jest bezzasadne, bo w nowoczesne rozwiązania trzeba inwestować niezależnie od tego czy pozostawimy dużą rezerwę mniej zaawansowanych czołgów, czy nie.

Leopard 2 pozostaje najpopularniejszą konstrukcją czołgu podstawowego III generacji zachodniej. Wóz ten został wyeksportowany do Austrii, Chile, Danii, Finlandii, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Kanady, Norwegii, Polski, Portugalii, Singapuru, Szwecji, Szwajcarii i Turcji. Warto zaznaczyć, że wiele podzespołów Leoparda, jak 120-mm gładkolufowa armata Rheinmetall (L44 ze starszych wersji lub L55 z najnowszych), czy silnik produkcji MTU, wykorzystane zostały w wielu innych konstrukcjach na całym świecie.

Więcej...

Aktywne Systemy Ochrony (APS)

Od momentu powstania czołgów trwa wyścig pancerz - pocisk. Do końca lat 40tych był on prowadzony drogą prostego zwiększania grubości pancerza. Pierwszą zmianę wymusiło masowe wprowadzenia do wyposażenia armii ręcznych granatników przeciwpancernych (rgppanc) oraz przeciwpancernych pocisków kierowanych (ppk). Stosowanie głowic kumulacyjnych (HEAT) spowodowało konieczność zmian w architekturze pancerza. Zamiast odlewów, lub spawanych płyt walcowanej stali pojawiły się pancerze z wkładami zawierającymi elementy ceramiczne, oraz gumowe. Prekursorami w nowym podejściu do osłony pojazdów okazali się być Sowieci, którzy już w T-64A (1975) zastosowali powyższe rozwiązanie Cezurą stałą się wojna Yom Kippur (1973) która pokazała jak niebezpieczne mogą być nośniki głowic kumulacyjnych.

Więcej...

Neue Gepanzerte Plattformen

NGP (czyli Neue Gepanzerte Plattformen) był projektem, który wystartował w 1990 i w pewnych swych elementach był kontynuowany aż do 2002. Jego zadaniem było opracowanie niemieckiej "platformy pancernej nowej generacji”, czyli następcy rodziny Leopard 2. Głównym koordynatorem był Krauss-Maffei Wegmann. W okolicach 1992 powstały stanowiska badawcze, zaś w 1998 makieta przedziału załogowego, na której testowano koncepcję dwuosobowej załogi pracującej przy wspomaganiu systemów gwarantujących automatyczną obróbkę informacji. Najważniejszą nowością była zupełnie odmieniona architektura systemu tworzącego świadomość sytuacyjną załogi na wzór systemów stosowanych na statkach powietrznych z kontrolerami HOTAS oraz hełmami typu lotniczego. Hełmy te posiadać miały zintegrowane wskaźniki oraz stereoskopowe wyświetlanie obrazu powstałego z obróbki informacji spływających z sensorów pojazdu.

Więcej...